คุณอาจจะเคยได้ยินเกี่ยวกับทักษะที่เรียกกันว่า Soft Skill ซึ่งมันอาจจะดูแปลกๆ เพราะถ้าให้แปลกันคำต่อคำจะอ่านว่า “ทักษะนิ่ม” ครั้งแรกที่เราได้ยินก็อาจจะทำให้งงกันไปสักพักว่าทำไมทักษะนิ่มนี้ถึงมีความสำคัญต่อคุณ
Hard Skill กับ Soft Skill ต่างกันอย่างไร
ในภาษาอังกฤษ ทักษะในการทำงานถูกแบ่งออกเป็นสองรูปแบบหลักๆ คือ Hard Skill (ทักษะแข็ง) และ Soft Skill (ทักษะนิ่ม) ทักษะแข็งคือทักษะที่จำเป็นในการทำงานในแต่ละสายอาชีพ เช่น ถ้าคุณเป็นทนาย คุณต้องรู้เกี่ยวกับกฎหมายต่างๆและสามารถร่างสัญญาได้ ถ้าคุณเป็นวิศวกร คุณต้องรู้เกี่ยวกับโครงสร้างและหลักการคำนวณ ว่ากันง่ายๆคือ ทักษะส่วนใหญ่ที่คุณเรียนมาในมหาวิทยาลัยคือ ทักษะแข็ง ส่วนทักษะนิ่มนั้น มีขอบเขตที่กว้างกว่า โดยเป็นทักษะที่สามารถใช้ได้กับทุกสายอาชีพ ประกอบด้วยทักษะการสื่อสารและพัฒนาแนวคิดเป็นหลัก
ในทุกวันนี้การมีปริญญาถือเป็นเรื่องธรรมดา เพราะการไขว่คว้าหาข้อมูลสามารถทำได้อย่างสะดวกโดยเพียงไม่กี่แค่คลิกบนหน้าคอมพิวเตอร์ของคุณ เพราะฉะนั้น Hard Skill จึงไม่ใช่อะไรที่หายากในตลาดแรงงานอีกแล้ว ในทางกลับกัน Soft Skill กลับเป็นทักษะที่ขาดตลาดมากในทุกวันนี้ และเป็นที่ต้องการของทุกๆบริษัทไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่ก็ตาม
ทำไม Soft Skill ถึงสำคัญกับการทำงาน
แต่ทำไมทักษะนิ่มถึงมีความสำคัญต่อคุณ? ความแตกต่างระว่างผู้ที่มี Soft Skill ที่ดีและไม่ดีนั้นต่างกันมาก ผู้ที่มีทักษะนิ่มนั้นคือผู้ที่มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีและสามารถสื่อสารความคิดของตนให้ผู้อื่นรับรู้ได้อย่างชัดเจน ยกตัวอย่างเช่น คุณจะเลือกไปตัดผมร้านที่ช่างตอนรับคุณด้วยรอยยิ้มและพูดคุยกับคุณอย่างดี หรืออีกร้านที่ช่างแค่มีหน้าที่ตัดผมและคุณก็เป็นแค่อีกคนหนึ่งที่เข้ามาในร้าน
จริงอยู่ที่ Hard Skill มีความสำคัญต่อการเปิดโอกาสให้คุณแต่ Soft Skill คือตัววัดว่าคุณจะสามารถเปลี่ยนโอกาสนั้นเป็นความสำเร็จได้หรือไม่ เช่น เวลาคุณสมัครงานและส่ง Resume ให้กับบริษัทแห่งหนึ่ง ถ้าเขาสนใจ ขั้นตอนต่อไปเขาจะขอสัมภาษณ์ ซึ่งเมื่อถึงตอนนั้น ทางบริษัทไม่ค่อยสนใจด้าน Hard Skill ของคุณเท่าไหร่แล้วแต่จะดูที่ว่าคุณสามารถเข้ากับบริษัทได้ดีแค่ไหน ซึ่งคุณต้องแสดงความสามารถทาง Soft Skill ของคุณให้ได้มากที่สุดในช่วงเวลานั้น ยิ่งเป็นบริษัทใหญ่ๆ คุณจะเห็นได้เลยว่าจะมีการสอบสัมภาษณ์อย่างน้อย 2 ครั้ง และอาจมีข้อสอบเกี่ยวกับบุคลิกภาพอีกด้วย เพราะเหตุนี้ถึงคุณจะมี Hard Skill มากแค่ไหนและมีโอกาสมากเพียงใด ถ้าไม่มีทักษะนิ่มคุณก็ไม่สามารถได้งานที่หวังไว้ได้
นอกจากนี้ คนที่มี Soft Skill ที่ดี จะมีแนวโน้มจะขึ้นตำแหน่งที่ก้าวหน้าได้เร็วกว่าคนที่มีแต่ Hard Skill เพราะผู้ที่มีทักษะนิ่มจะเข้ากับคนได้ง่ายและมีความสามารถในการคิดนอกกรอบ โดยไม่ใช่แค่จะทำให้คุณเป็นที่ชอบของเจ้านายและเพื่อนร่วมงานเท่านั้น แต่ Soft Skill ยังทำให้เรามีศักยภาพในการพัฒนา Hard Skill ด้วยตนเองได้ ไม่เหมือนคนที่ไม่มีทักษะนิ่มที่ต้องมีคนสอนหรือป้อนข้อมูลเพื่อพัฒนาตัวเองอยู่ตลอดเวลา
บทเรียนจากคนที่ประสบความสำเร็จ
ถ้าดูบุคคลที่ประสบความสำเร็จกันในยุคนี้เช่น สตีฟ จ๊อบส์ แจ็ค มา บิลล์ เกตส์ ฯลฯ สิ่งหนึ่งที่พวกเขามีเหมือนกันคือ พวกเขามีความมุ่งมั่นและ Soft Skill มากกว่าคนธรรมดา ไม่ว่าจะเป็นการสื่อสาร ความเป็นผู้นำ การพูดในที่สาธารณะ วิสัยทัศน์ ทัศนคติและการคิดนอกกรอบ
คุณรู้ไหมว่าแจ็ค มา นั้นแทบจะไม่มีความรู้ทางด้านเทคโนโลยีเลย ความเป็นไปได้ในการสร้าง Alibaba นั้น เป็นไปได้น้อยมากสำหรับแจ๊ค แต่เขามีวิสัยทัศน์ที่มองได้ไกลกว่าคนอื่น และความเป็นผู้นำที่แรงกล้า ทำให้คนที่แม้กระทั่งโหลดหนังดูบนคอมพิวเตอร์ตัวเองยังไม่เป็น กลายเป็นผู้ที่ก่อตั้งหนึ่งในบริษัทที่ใหญ่ที่สุดในโลก
คุณคิดว่าถ้าสตีฟ จ๊อบส์หรือ ทิม คุกไม่ออกมาโชว์เคสสินค้าใหม่ในงานเปิดตัว iPhone iPad หรือ อะไรก็ตามที่ Apple ผลิตขึ้นมา ยอดขายจะสูงเท่าที่เป็นหรือไม่ ผมว่าไม่ เพราะสิ่งที่ทั้งสองได้ทำ ไม่ใช่การขายของธรรมดา แต่เป็นการสื่อความเชื่อและความหลงใหลในผลิตภัณฑ์ และบริษัทของเขาได้อย่างชัดเจน เหมือนการสื่อความคิดโดยการวาดภาพอารมณ์ด้วยคำพูด ซึ่งความสามารถเช่นนี้ไม่ได้สำคัญแค่สำหรับคนที่อยู่ในแนวหน้าของธุรกิจอย่าง CEO หรือ เซลส์ เท่านั้น สังคมมีอิทธิพลอย่างมากในการตัดสินความสำเร็จของคุณ ยกเว้นถ้าคุณอยากจะเป็นทาร์ซานอยู่ในป่าคนเดียว ทักษะนี้ยังสามารถนำไปใช้ได้กับทุกๆด้าน เช่น ถ้าคุณเป็นนักวิเคราะห์หรือวิศวกร คุณก็ต้องสามารถชักจูงนักลงทุน หรือเจ้านายของคุณให้เชื่อและมีความเห็นเหมือนคุณได้ ว่าสิ่งที่คุณเสนอจะเป็นสิ่งที่ดีสำหรับบริษัท ถ้าทำไม่ได้คุณก็ไม่ได้ทำในสิ่งที่คุณอยากทำและติดอยู่ในตำแหน่งงานเดิม
คนไทยยังให้ความสำคัญกับ Soft Skill น้อยเกินไป
ปัญหาในตลาดแรงงานโลกและโดยเฉพาะประเทศไทยในขณะนี้ คือผู้คนให้ความสนใจกับ Soft Skill น้อยกว่า Hard Skill มาก ซึ่งทำให้เราตีคุณค่าของทักษะนิ่มต่ำกว่าที่ควร เป็นเพราะ นักศึกษาส่วนมากคิดว่าใบปริญญาจะรับประกันความสำเร็จ จึงทำให้สถาบันการศึกษาเน้นแค่ Hard Skill เพราะเป็นหลักสูตรที่ขายได้ และไม่ออกแบบหลักสูตรสำหรับการพัฒนา Soft Skill สักเท่าไหร่
เริ่มพัฒนา Soft Skill ได้จากตรงไหน
ทักษะนิ่ม นั้นถูกแบ่งออกเป็นหลายทักษะมาก แต่ถ้าคุณอยากจะพัฒนาตัวเองเบื้องต้น คุณควรถามตัวเองและเช็คว่าคุณทำดีพอหรือยังในจุดนี้ เช่น:
- ความรับผิดชอบส่วนบุคคลและด้านการงาน
- ความสามารถในการทำงานร่วมกับคนอื่น
- ทักษะการเจรจาและต่อรอง
- ทักษะการแก้ปัญหาความขัดแย้ง
- ทักษะการปรับตัวและความยืดหยุ่น
- ความชัดเจนของการสื่อสาร
- ความคิดสร้างสรรค์
อีกไม่นาน Soft Skill จะเริ่มกลายเป็นส่วนหนึ่งของ Hard Skill สำหรับหลากหลายสาขาอาชีพ เพราะความง่ายของการเรียนรู้ทักษะแข็งในทุกวันนี้และรูปแบบการทำงานที่ต้องอาศัยการสื่อสารระหว่างกันมากขึ้น โดยเฉพาะต่างเชื่อชาติและช่องทางไม่ว่าจะเป็นการพูดคุยทางอีเมล และ Social Media ยิ่งไปกว่านั้น ทักษะนิ่มทำให้เราใช้ทักษะแข็งได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น เพราะทำให้การสื่อสารคล่องแคล่วระหว่างหุ้นส่วน เพื่อนร่วมงาน ลูกค้า เจ้านาย ลูกน้อง และใครก็ตามที่ได้เข้ามาสัมผัสกับบริษัทแม้กระทั้งคู่แข่งก็ตาม
---
จากที่ได้กล่าวมา เราควรจะหันมาให้ความสนใจกับทักษะนิ่มให้มากขึ้น ให้เราได้พัฒนาทั้งในด้านการงาน และยังสามารถนำไปต่อยอดให้เกิดประโยชน์เชิงธุรกิจและสังคมอีกด้วย
ใครจะไปรู้ คุณอาจจะได้เป็นมาร์ค ซัคเกอร์เบิร์กคนต่อไปก็ได้
